Open access gaat om meer dan alleen vrije toegankelijkheid

Als er één onderwerp is dat feitelijk complex is, dan is dat de huidige situatie van open access juridische publicaties. Het is de bedoeling dat alle Nederlandse academische informatie open access wordt en er zijn zelfs steeds meer handboeken die als open access vrij toegankelijk zijn.

Open access betekent helaas niet dat de bewuste publicaties ook goed te vinden zijn. Uitgevers publiceren namelijk niet alleen, maar categoriseren, structureren en rubriceren die publicaties ook. Dat maakt open access daarom niet alleen een kwestie van het vrij toegankelijk maken van die publicaties. Net zo belangrijk is dat de publicaties ook vindbaar zijn.

Wanneer een artikel open access wordt gepubliceerd via een eigen platform of de universiteit, dan is deze niet meteen vindbaar voor een ieder die de informatie goed zou kunnen gebruiken. Zelfs als de oorspronkelijke uitgever een publicatie zelf open access maakt, dan zou de vindbaarheid een uitdaging kunnen zijn.

Neem bijvoorbeeld de dissertatie: “De goede procesorde. Een onderzoek naar de betekenis van de goede procesorde als normatief begrip in het burgerlijk procesrecht”, binnen Kluwer Navigator staat boven de pagina: “Dit document is vrij toegankelijk (Open Access).”. Alleen hoe kun je dit boek vinden? Zoeken binnen Kluwer Navigator is voorbehouden aan abonnees en een overzicht van open access publicaties ontbreekt, dus het is feitelijk alleen te vinden met een externe zoekmachine als Google.

Hierbij vergeleken zijn de open access boeken van concurrent Boom een verademing. Op de website staat bij het aanbod van juridische boeken “Open Access” nadrukkelijk vermeldt als een onderdeel van het aanbod. Wie daar op klikt komt terecht in een overzicht met op dit moment 16 verschillende juridische titels. Naast het kopen van een fysiek boek of e-book kan het direct, net zo makkelijk als open access worden geraadpleegd.

Het verschil in de twee manieren van omgaan met open access door twee uitgeverijen laat goed zien, dat open access niet alleen een kwestie van het vrij toegankelijk maken van publicaties is, maar net zo goed een kwestie van het kunnen vinden van die publicaties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *